Người ta hay nói: “Khẩu xà tâm phật”. Nhưng đó là quan niệm hoàn toàn sai lệch. Một khi cái miệng đã xuất ra những lời lẽ “cay độc” thì chớ mong bên trong con người ấy là một cái tâm thanh tịnh, tốt đẹp. Nghiệp ác từ những lời thị phi thật sự rất khủng khiếp.
Cổ nhân có câu: “Bệnh tùng khẩu nhập, họa tùng khẩu xuất”, nghĩa là: “Bệnh từ miệng (do ăn uống) mà vào, họa cũng từ cái miệng (do nói lời thị phi) mà ra”. Trong 10 nghiệp lớn nhất của con người mà Phật giáo chỉ ra, nghiệp đến từ cái miệng đã chiếm đến 4.
Người xưa cũng nói một câu như thế này: “Đời người búa để ở trong miệng, sở dĩ giết người cũng do nói lời ác mà thành”. Lời nói tưởng như là gió bay nhưng có mang theo tác hại khôn lường. Đôi khi kẻ đầu tiên phải lĩnh lấy những thứ nghiệp ấy lại chính là bản thân người nói ra lời thị phi.
Chuyện kể rằng, một hôm, đức Phật đi truyền đạo ở vùng của Bà La Môn giáo. Các tu sĩ Bà La Môn thấy đệ tử của mình theo Phật nhiều quá nên căm giận ra đón đường Phật đi qua để chửi rủa. Đức Phật vẫn thi thong thả, các tu sĩ theo sau bén gót không ngừng tung ra những lời nhục mạ. Thấy đức Phật thản nhiên như không, họ lại càng tức giận hơn nữa, chặn đường đức Phật mà chất vấn:
– Ngài có bị điếc không?
– Ta không điếc
– Ngài không điếc vì sao không nghe thấy chúng tôi chửi?
– Này các Bà La Môn, nếu nhà ông có đám tiệc, thân nhân tới dự. Khi họ ra về, ông tặng quà mà họ nhất quyết không nhận thì quà đó về tay ai?
– Quà ấy về tay tôi chứ còn gì nữa!
– Đúng thế. Ông chửi ta cũng vậy. Ta không nhận thì nó về tay ai?
1. Vọng ngữ (nói dối)
Phật giáo quan niệm, nói dối là tội nghiệp nặng nhất. Rất nhiều người chỉ cần mở miệng ra là nói dối, nói dối đến độ đã trở thành phản xạ, không cần suy nghĩ, đắn đo, không thấy ngượng miệng. Trong nhiều trường hợp, nói dối có thể hại tới cả mạng người.
Cho dù không hại mạng người, dù chỉ là nói dối để mua vui thì cũng tự mình có thể rước họa vào thân. Vì nói dối mà bè bạn lánh xa, nhân duyên vụt mất. Phật giáo giảng rằng, dù xuất phát từ hảo tâm hay ác ý thì nói dối đều là đang tạo nghiệp xấu, làm tổn hao danh dự và hạ thấp bản thân mình.
2. Thiển ngữ (nói lời thô thiển)
Phật giáo quan niệm, người hay dùng lời thô thiển, ác ý để đả kích người khác thì chính là ác nhân. Chửi mắng, làm tổn thương lòng tự trọng của người khác cũng chính là tự mình gánh lấy nghiệp họa. Có một câu chuyện cổ nói về vấn đề tu khẩu (chỉnh đốn cách nói năng) như sau.
Ngày xưa, vào thời Già Diệp Như Lai, có một nhà sư trẻ tuổi hát rất hay. Anh ta vì thế mà cao ngạo và tỏ ý xem thường những tăng nhân khác khi cùng nhau hát những bài ngợi ca đức Phật. Có một nhà sư già, giọng khàn đục, không thể hát trơn tru những bài hát ấy. Nhà sư trẻ thường chê bai, nhạo báng nhà sư già này và nói rằng giọng của ông ta thật là tồi tệ.
Thế nhưng, nhà sư trẻ không biết rằng nhà sư già đã tu được tới tận quả vị La Hán, vốn đã giải thoát bản thân khỏi ràng buộc sinh tử và phiền não thế gian. Một ngày nọ nhà sư già đến bên nhà sư trẻ và hỏi: “Cậu có biết ta chăng?”. Nhà sư trẻ đáp: “Tôi biết ông từ lâu lắm rồi. Ông là nhà sư già với giọng khàn khàn tồi tệ làm người ta khó chịu”.
Nhà sư già điềm tĩnh nói với nhà sư trẻ rằng dù mình hát không hay nhưng đã tu đến quả vị La Hán, đã thoát khỏi mọi ràng buộc danh, lợi, tình ở thế gian. Nhà sư trẻ lập tức chấn động, hoang mang và xấu hổ sau khi nghe được những lời ấy, quỳ sụp xuống chân nhà sư già để sám hối. Thế nhưng nghiệp ác từ lời nói thị phi của cậu trước kia đã quá nặng. Cậu đã phải chịu đựng 500 năm luân hồi trong khổ nạn chỉ vì ác khẩu.
3. Lưỡng thiệt (nói hai lời)
Phật giáo giảng, nói lưỡng thiệt là tội rất nặng. Người phạm phải tội này sau khi chết sẽ bị đày vào địa ngục và bị cắt lưỡi. Nói “lưỡng thiệt” là nói lời khiêu khích, thị phi qua lại, gây ra mâu thuẫn giữa đôi bên. Dân gian có một chữ gọi những người này rất chuẩn là “thầy dùi”.
Nói lời lưỡng thiệt, nghiệp nặng hay nhẹ còn xem ảnh hưởng của nó lớn hay nhỏ. Nhỏ là nói lời gây chia rẽ, hiềm khích khiến hai cá nhân bất hòa. Lớn là khiêu khích khiến hai quốc gia bất hòa, dẫn đến chiến tranh, hại chết nhiều mạng người.
4. Xảo ngữ (nói lời gian trá)
Xảo ngữ là những lời nói thoạt nghe có vẻ văn hoa, bóng bẩy, có lý nhưng thực chất là ngoa ngôn, điêu trá, đánh tráo khái niệm, xúi giục người ta đi lầm đường lạc lối. Đó không hoàn toàn là những lời dối trá hoàn toàn nhưng lại là những lời đã được cài cắm ý định cá nhân để dẫn dắt người ta làm theo những điều sai trái, khơi gợi lòng tham, sự đố kỵ của con người.
Hữu Bằng (tổng hợp)
Xem thêm:
Post Views:
1
Chuyên mục: Đời sống
Đọc báo qua mạng, cập nhật liên tục 5 phút/ lần.
Nguồn: ĐKNVN
0 nhận xét: