Thời trước, vua chúa có một đặc quyền to lớn. Địa phương nào có sản vật độc đáo, lạ lùng đều nghĩ tới chuyện mang cung tiến vào cung trước tiên. Bữa ăn của vua chúa do đó mà cũng đầy đủ món lạ, thức ngon, sơn hào hải vị.
Ở Trung Quốc, người ta định ra 8 món ăn quý hiếm, cầu kì dành cho vua chúa, quý tộc gọi là “Bát trân”. Đó là những món ăn thuộc vào hàng tuyệt phẩm, người bình dân không cách nào đụng đũa nổi. Bát trân Trung Quốc gồm: Long can (gan rồng), phượng tủy (tủy phượng), báo thai (bào thai báo), lí vĩ (đuôi cá chép), hào chích (chảm chim cú), tinh thần (môi đười ươi), hùng chưởng (bàn tay gấu), tô lạc thiền (ve nấu sữa béo).
Còn ở Việt Nam, sử sách ghi chép về ẩm thực cung đình không nhiều. Nhiều món ăn cung đình xưa hiện cũng đã thất truyền. Tuy nhiên, trong những lời truyền miệng và tài liệu ít ỏi còn lại, người ta có thể thấy Bát trân của Việt Nam cũng không hề thua kém Trung Quốc.
1. Cá anh vũ
Loài cá này xưa kia sống ở vùng ngã ba sông Việt Trì, nơi hợp lưu của sông Thao, sông Lô, sông Đà. Cá anh vũ có vẩy màu xanh, bụng trắng và đặc biệt là cặp môi đỏ, rất lớn, hình tam giác trông như môi lợn. Tương truyền, lệ cống cá anh vũ đã có từ thời Hùng Vương.
Hiện nay, ở ngoài tự nhiên, cá anh vũ không còn nhiều. Người ta đã cho nhân giống và nuôi nhốt trong các ao, bể nhân tạo. Dù vậy, giá mỗi kg cá anh vũ vẫn cao ngất ngưởng: 2 – 3 triệu/kg.
2. Chim sâm cầm
Sở dĩ gọi là sâm cầm là bởi người ta cho rằng loài chim này thường bay lên núi tìm ăn sâm quý. Thịt chim sâm cầm được cho là thập toàn đại bổ. Trông hình dáng sâm cầm khá giống vịt trời nhưng đầu và cổ phủ lông đen, mắt đỏ, mỏ vàng, chân có màng, có thể bơi lội rất giỏi.
Sử sách chép rằng, vua Tự Đức xưa kia đặc biệt yêu thích món chim sâm cầm này và ra lệnh cho dân ở hồ Tây săn chim để tiến cống. Ngày nay, sâm cầm ngày càng trở nên hiếm ngoài tự nhiên. Giá của nó khá đắt đỏ: 1,8 triệu đồng/kg.
3. Gà 9 cựa
Truyền thuyết kể rằng gà 9 cựa là một trong những món đồ lễ mà vua Hùng đưa ra để thách cưới khi Sơn Tinh và Thủy Tinh đến cầu hôn. Tưởng rằng chỉ có trong tưởng tượng nhưng thực ra đó là một giống gà có thật ở Việt Nam.
Loại gà này thường có nhiều cựa mọc ở chân. Những con có đủ 9 cựa đặc biệt hiếm, xưa kia đều phải mang vào cung tiến cho vua. Các vua chúa ngày xưa rất thích món gà 9 cựa hấp cách thủy ăn kèm với bánh giò. Hiện nay, gà nuôi nhiều ở vùng Tân Sơn, Phú Thọ, đất cũ của các vua Hùng xưa kia.
4. Yến sào
Tổ chim yến là một thực phẩm cao cấp, nhiều người gọi là “vàng trắng”. Các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, là nơi có nhiều tổ yến nhất. Chim yến quệt nước bọt vào vách đá, vách gỗ, đan thành một cái tổ nhỏ hình như cái chén trà. Ngày xưa, để lấy được tổ yến cung tiến cho vua, người ta thường phải trèo lên những vách đá rất cheo leo, đầy rẫy hiểm nguy, chỉ cần một cú sảy chân cũng mất mạng.
Tổ yến được lấy về, tinh chế lại rồi chế biến thành các món ăn (chủ yếu là nấu thành canh, nước súp). Món ăn này rất được các vua chúa, quý tộc ưa chuộng. Nó có công dụng bồi bổ thần kinh, gân cốt, chống suy nhược, kéo dài tuổi thọ.
5. Nem công
Công (còn gọi là Khổng tước), là loài chim thường sống trên đồi, gò cao hoặc ở những nơi rậm rạp, kín đáo trong rừng. Như thế, ngày xưa, việc săn bắt chim công là không dễ dàng. Gói nem là phương pháp chế biến thực phẩm truyền thống của người Việt. Người ta dùng nhiệt độ và các gia vị để làm chín thịt bằng cách lên men chúng.
Nem công cũng như vậy. Người ta giã mịn thịt đùi công rồi gói vào lá chuối hay ủ lên men kèm các loại gia vị như tỏi, riềng, hạt tiêu… Thịt công giúp giải độc, được các bậc đế vương cực kì ưa dùng.
Hữu Bằng (tổng hợp)
Xem thêm:
Post Views:
2
Chuyên mục: Đời sống
Đọc báo qua mạng, cập nhật liên tục 5 phút/ lần.
Nguồn: ĐKNVN
0 nhận xét: